Strijd tegen fake news laait op

| Dit artikel past in een opdracht voor studenten uit het derde jaar met als onderwerp media-innovatie.

Facebook

Facebook belooft zich meer in te spannen om fake news van zijn platform te bannen. (Foto: CC)

 

Facebook belooft om actiever de verspreiding van fake news tegen te gaan. Dat meldt persagentschap Reuters. Het sociale platform heeft een gedragscode van de Europese Commissie aanvaard die voorschrijft welke maatregelen techgiganten moeten nemen.

De eurocommissaris voor Digitale economie en samenleving Marija Gabriel maakte op 26 september bekend dat Facebook, Twitter, Google, Mozilla en verschillende adverteerders zich aan een vrijwillige code beloven te houden. Ze zullen nepaccounts sluiten, werken met factcheckers die het nieuws filteren, transparanter zijn over politieke advertenties, reclame beter onderscheiden van redactionele content, betalingen weigeren van websites met fake news en gebruikers helpen begrijpen waarom ze bepaalde advertenties te zien krijgen.

De beslissing volgt op de beschuldigingen dat Rusland de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zou hebben beïnvloed door valse informatie te verspreiden via sociale media. Acht EU-lidstaten hebben volgend jaar federale verkiezingen voor de boeg en de Europese parlementsverkiezingen vinden plaats in mei. Daarom wil de Commissie met de code buitenlandse inmenging bij de campagnes en de uitslagen vermijden.

Hardnekkig virus

Een nieuwe paper van professoren Hunt Allcott van de New York University en Matthew Gentzkow en Chuan Yu van Stanford University toont aan dat Facebook al vorderingen heeft gemaakt in de strijd tegen fake news. De studie mat tussen januari 2015 en juli 2018 het aantal interacties (delingen/reacties/likes/​tweets, red.) op Facebook en Twitter met websites die valse informatie verspreiden. Beide media kenden een piek in 2016, maar na de verkiezing van Donald Trump tot Amerikaans president nam het aantal interacties op Facebook een duikvlucht. Bij concurrent Twitter daarentegen lijkt fake news een hardnekkig virus te zijn dat sindsdien aan een opmars bezig is.

nieuws op Facebook

Facebooks inspanningen om fake news te bestrijden bewijzen hun nut. (Bron: Trends in the Diffusion of Misinformation on Social Media)

nieuws op Twitter

Twitter hinkelt hopeloos achterop in het gevecht tegen fake news. (Bron: Trends in the Diffusion of Misinformation on Social Media)

Toch heeft Facebook nog een lange weg af te leggen volgens een rapport van NewsWhip, een bedrijf dat interacties op sociale media analyseert. De voorbije maanden gingen er nog altijd artikels viraal van fake news-websites en van media met twijfelachtige content, schrijft Quartz. Zo was het vierde meest gelezen verhaal op Facebook in de eerste week van september pure onzin.

Artificiële intelligentie

In India denken experten een oplossing te hebben gevonden, meldt Quartz. MetaFact, een start-up uit Delhi, heeft een AI-chatbot ontwikkeld die journalisten moet helpen om foutieve of misleidende informatie, propaganda en clickbait te identificeren. De artificiële intelligentie kan toegepast worden op sociale media, websites en blogs. Momenteel wordt de tool scherpgesteld voor Engelstalige artikels, maar binnen het jaar zou MetaFact ook afbeeldingen en video’s kunnen beoordelen.

De mogelijkheden zijn echter beperkt, want fake news in Indische media beperkt zich niet tot het Engels. MetaFact verzamelt datasets via de analyse van taalpatronen en die zijn in andere talen niet overvloedig beschikbaar, zeker niet in de Indische streektalen. Bepalen of een afbeelding of een video wel of niet gemanipuleerd is, is ook geen simpele taak en dat kan tot valse conclusies leiden volgens Pratik Sinha, medeoprichter van de Indische factchecking-website AltNews. Voorlopig lijkt er dus nog geen einde te komen aan dit fake news-tijdperk.

(Uitgelichte afbeelding: Creative Commons – UntitledPDPics / CC0)